 Στα νεότερα χρόνια ο Αλή πασάς έχτισε δύο φρούρια στο Άκτιο. 'Eνα πέτρινο με
σχήμα τριγωνικό που ολοκληρώθηκε στα 1812 και ένα χωμάτινο με 5 πύργους ανάμεσα στα 1794 - 1795.Τα έργα αυτά εντάσσονται στη προσπάθεια του Αλή στα χρόνια πριν την επανάσταση του 1821 να καταλάβει τη Λευκάδα οπότε οχύρωσε τη χερσόνησο του Ακτίου αλλά και αυτή της Πλαγιάς ώστε να αποκλείσει κατά το δυνατό τη πρόσβαση στη Λευκάδα. Η επιλογή της κατασκευής χωμάτινου φρουρίου πρέπει να έγινε για λόγους ευκολίας μια και η προσπάθεια δημιουργίας οχυρώσεων στις ακαρανανικές ακτές συναντούσε την αντίδραση των περιστασιακών συμμάχων και εχθρών του Αλή την εποχή εκείνη. |
|---|
Από τους ξένους περιηγητές των χρόνων πριν την επανάσταση του 1821 αναφορά στο χωμάτινο φρούριο γίνεται από τον άγγλο περιηγητή William M. Leake, o οποίος επισκέφθηκε την περιοχή στα τέλη Ιουνίου του 1805 και
αναφέρει πως στο ακρωτήριο της Πούντας υπήρχε ένα τετράγωνο κτίριο με πύργους στις γωνίες του και σ' αυτό έμεναν οι χωρικοί που καλλιεργούσαν τα λιγοστά γύρω κτήματα και έβοσκαν τα κοπάδια.Στο χάρτη του στρατιωτικού, κατάσκοπου, γεωγράφου και φιλόλογου σημειώνονται αρχαία ερείπια στην περιοχή: τα κάστρα του Ακτίου, ένα πηγάδι, ερείπια Θεάτρου, ένα αρχαίο λιμάνι, ένας πύργος και ένα τετράγωνο κτίσμα που δεν διευκρινίζεται, το θεμέλιο του οποίου διακρίνεται σήμερα σε αεροφωτογραφίες της περιοχής Πιθανά ο πύργος ήταν παρατηρητήριο των Αλβανών μισθοφόρων του Αλή για τον έλεγχο της εισόδου στον Αμβρακικό κόλπο όμως σύμφωνα με ιστορικές αναφορές στα 1794 ο Αλή πασάς απομάκρυνε το Δράκο Γρίβα από τη θέση του αρματωλού της Βόνιτσας. Ο Γρίβας άρχισε τότε επιδρομές στα τσιφλίκια του Αλή, κατέκαυσε τα πλοιάρια με τα οποία μεταφερόταν οι εργάτες από τη Πρέβεζα στο 'Ακτιο για την ανέγερση του φρουρίου και κατέστρεψε πύργο που είχε κτιστεί στο μεταξύ με την προοπτική να εξελιχθεί σε φρούριο. O ίδιος περιηγητής για δεύτερη φορά επισκέφθηκε τη περιοχή το Μάρτιο του 1809 χωρίς όμως να κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη περιοχή του Ακτίου. |
|---|
 |
 |
|---|---|
| Ο βόρειο-ανατολικός πύργος του χωμάτινου φρουρίου. | Η υδάτινη τάφρος στα ανατολικά του φρουρίου. |
Στο χώρο πίσω από τις μαρίνες μπορεί κανείς σήμερα να διακρίνει τους πύργους του χωμάτινου φρουρίου και τους τοίχους. Από αυτούς ο ανατολικός σχήμα περίπου V με την αιχμή προς τον Αμβρακικό όπως βλέπουμε και στη διπλανή φωτογραφία.Ανάμεσα στις δυο αυτές επισκέψεις του William M. Leake στη περιοχή, ο γάλλος F.C.H.L. Pouquevil που επισκέφθηκε τη περιοχή το Μάιο του 1807. Σχετικά με το χωμάτινο φρούριο αναφέρει πως βρήκε στο σημείο αυτό εργάτες να κάνουν ακασκαφές για να αποκαλύψουν ένα κανάλι που στα αρχαία χρόνια κατέληγε σε νεώριο και στο οποίο ετοιμαζόταν να δημιουργήσουν αλυκές. Το κανάλι αυτό και οι αλυκές, που σήμερα αποτελούν ιχθυοτροφείο, διακρίνονται σε αεροφωτογραφίες της περιοχής. Πιθανά το κανάλι αυτό τροφοδοτούσε με νερό την υδάτινη τάφρο γύρω από το φρούριο ώστε αυτή να αποτελεί ένα επιπλέον εμπόδιο σε επίδοξους εισβολείς. |
|---|
 |
 |
|---|---|
| To βόρειο τμήμα της υδάτινης τάφρου. | Ο βόρειος τοίχος του φρουρίου από το εσωτερικό όπου διακρίνονται οι αναβαθμοί. |
 |
 |
|---|---|
| Η εσωτερική αυλή του φρουρίου. | |
 |
 |
|---|---|
| Νερόλακκος στο νότιο τμήμα του φρουρίου. | Ερείπια κτισμάτων στο δυτικό τμήμα του φρουρίου. |
|
Τίς πληροφορίες για το μνημείο πήραμε : α) από το βιβλίο του Γεώργιου Α. Φερεντίνου 'Ιστορία της Ακαρνανίας' Τόμος Γ' β) από το βιβλίο Η Αιτωλοακαρνανία με τα μάτια των περιηγητών του Πριόβολου Ευθύμιου. γ) από εισήγηση του κου Λάζαρου Κολώνα, Γεν. Δ/τη αρχαιοτήτων Υπ. Πολιτισμού σε ημερίδα της Ο.Π.ΣΥ.Ξ. για τις αρχαιότητες στο Ξηρόμερο που πραγματοποιήθηκε στη Βόνιτσα στις 16 Απριλίου 2005 απ' όπου και οι αεροφωτογραφίες. δ) από εισήγηση της κας Ισμήνη Τριάντη, αρχαιολόγου, σε εκδήλωση του ιδρύματος 'Ακτια Νικόπολις που πραγματοποιήθηκε στη Πρέβεζα τη 1η Ιουνίου 2005. |
|---|