Αμφιλοχία Αιτωλοακαρνανίας
Η αρχαία Λιμναία.

Στο ανατολικό τμήμα της Αμφιλοχίας αρχίζοντας από το λόφο που είναι κτισμένο το εξωκλήσι της Αγίας Τριάδας και καταλήγοντας στη σημερινή πόλη, βρίσκονται τα ερείπια αρχαίου φρουρίου που στους ντόπιους είναι περισσότερο γνωστό σαν κάστρο. Δεν έχει εξακριβωθεί με ακρίβεια σε ποια αρχαία πόλη αντιστοιχούν τα ερείπια που βλέπουμε σήμερα, σύμφωνα όμως με τις γνώμες των περισσότερων αρχαιολόγων και ιστορικών ανήκουν στην αρχαία πόλη Λιμναία.

Από τους αρχαίους ιστορικούς και συγγραφείς την αναφέρουν οι ιστορικοί Θουκυδίδης και Πολύβιος ενώ δεν την αναφέρει κανείς από τους αρχαίους Γεωγράφους. Ίσως αποτελούταν από πολλούς οικισμούς γύρω από τη λίμνη γι' αυτό και σε αρκετά αρχαία κείμενα αναφέρεται στον πληθυντικό ως 'Λιμναίαι'. Τα τείχη που βλέπουμε σήμερα ίσως έκλειναν την ακρόπολη ή κάποιο οχυρό σημείο για προστασία από τους επιδρομείς ή ίσως κατασκευάστηκαν μεταγενέστερα. Επιπλέον δεν γνωρίζουμε ονόματα αρχόντων απ' αυτή μόνο το όνομα ενός θεορού του Κοινού των Ακαρνανών, καταγόμενου απ' τη Λιμναία : Θωπίνας Αριστολάου.


Η πόλη, όπως και οι περισσότερες της αρχαίας Ακαρνανίας, ήταν κτισμένη σε κομβικό σημείο. Το νότιο τμήμα της, προς το εξωκλήσι της Αγίας Τριάδας, έλεγχε το πέρασμα από τη λίμνη Αμβρακία ενώ το βόρειο τον όρμο της Αμφιλοχίας. Επιπλέον ήταν κτισμένη πολύ κοντά στα σύνορα της αρχαίας Ακαρνανίας με τη χώρα των Αγραίων, φυσικό σύνορο των οποίων πρέπει να ήταν το όρος Θύαμος που βλέπουμε στα ανατολικά της αρχαίας πόλης.


Είναι πιθανό πως η προσπέλαση των αρχαίων Ακαρνανών στη περιοχή αυτή να έγινε αρκετά νωρίς και όχι χωρίς σύγκρουση με τους Αγραίους που εκτοπίστηκαν σε ορεινές περιοχές.
Η γειτονική λίμνη που στα αρχαία χρόνια ήταν σίγουρα μεγαλύτερη σε έκταση και βαθύτερη, σε συνδυασμό με την εύφορη κοιλάδα ανάμεσα στα Ακαρνανικά όρη και το όρος Θύαμος, δημιουργούσαν ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη κάθε είδους ανθρώπινης δραστηριότητας. (Γεωργικές καλλιέργειες, αλιεία, κτηνοτροφία)

Η πύλη στα ανατολικά.


Ο επισκέπτης μπορεί να δει δύο παράλληλες σειρές τειχών, ισοδομικά κτισμένων, που ξεκινούν από το λόφο που αναφέραμε πριν και χάνονται ανάμεσα στα σπίτια της σημερινής Αμφιλοχίας.
Σε καλή κατάσταση σώζεται η καμαρωτή πύλη στο ανατολικό τμήμα του τείχους. Όμοιας κατασκευής πύλη βλέπουμε και στο τείχος της αρχαίας Σαυρίας (Παλαιομάνινα) και Τορύβειας (Κομπωτή).
Επίσης σώζεται εσωτερικό διάζωμα και άλλες τετράγωνες πύλες και επάλξεις. Σώζεται επίσης, όχι σε καλή κατάσταση, υπόγεια δίοδος που ξεκινούσε από την αρχαία πόλη και αποτελούσε οδό επικοινωνίας με τη θάλασσα.

Τίς πληροφορίες για την αρχαία Λιμανία πήραμε :
α) από το βιβλίο του Γεράσιμου Σ. Κατωπόδη 'Αρχαία Ακαρνανία', εκδόσεις Νεφέλη
β) από το βιβλίο του Γεώργιου Α. Φερεντίνου 'Αρχαία Ακαρνανία', τόμος Α, εκδόση του ιδίου,
γ) από την Αιτωλοακαρνανική και Ευρυτανική εγκυκλοπαίδεια' έκδοση του Ν. Κουφού.