Νομίσματα από την Ακαρνανία.

α) Αρχαιοελληνικά.


1. Νομίσματα από την αρχαία Αλυζία.
Η αρχαία Αλυζία σαν κορινθιακή αποικία έκοψε νομίσματα κατ' απομίμηση των κορινθιακών.
Σώζονται έτσι στατήρες που παριστάνουν στη μια πλευρά κεφαλή Αθηνάς με κράνος και στην άλλη τον πήγασο, καθώς και δραχμές που στη μια πλευρά παριστάνεται κεφαλή νύμφης και στην άλλη πήγασος. Επίσης κόπηκαν και χάλκινα νομίσματα οι παραστάσεις των οποίων ήταν επηρεασμένες από τη λατρεία του Ηρακλή η οποία ήταν διαδεδομένη στη περιοχή όπου υπήρχε και το Ηρώο του Ηρακλή. Στα νομίσματα αυτά παριστάνοταν τα όπλα του Ηρακλή όπως το ρόπαλο και το τόξο. Η κοπή των νομισμάτων πρέπει να έγινε ανάμεσα στα έτη 350 - 250 π.Χ. Πολλά από αυτά έφεραν την επιγραφή ΑΛΥ ή ΑΛΥΖΑΙΩΝ.
Παρακάτω παρουσιάζουμε όσα μπορέσαμε να εντοπίσουμε.
Νόμισμα από την αρχαία Αλυζία. Ασημένιος στατήρας διαμέτρου 21mm με βάρος σήμερα 8.44g.
Νόμισμα από την αρχαία Αλυζία. Ασημένια δραχμή από την αρχαία Αλυζία στη μια πλευρά της οποίας παριστάνεται πήγασος στη δε άλλη νύμφη στεφανωμένη με δάφνη. το νόμισμα έχει διάμετρο 15mm και βάρος σήμερα 2,51g
Νόμισμα από την αρχαία Αλυζία. Ασημένια δραχμή από την αρχαία Αλυζία στη μια πλευρά της οποίας παριστάνεται πήγασος στη δε άλλη νύμφη στεφανωμένη με δάφνη. το νόμισμα έχει διάμετρο 13mm και βάρος σήμερα 2,74g

2. Νομίσματα από το αρχαίο Ανακτόριο.
Το αρχαίο Ανακτόριο σαν κορινθιακή αποικία έκοψε νομίσματα κατ' απομίμηση των κορινθιακών στατήρων που παρουσιάζουν από τη μία πλευρά τον πήγασο και από την άλλη τη θεά Αθηνά με κράνος. Σύμφωνα με τους ειδικούς η κοπή νομισμάτων στο αρχαίο Ανακτόριο άρχισε στο τέλος του 5ου π.Χ. αιώνα.
Μπορούμε να διακρίνουμε τρεις περιόδους κοπής νομισμάτων.
Η πρώτη αρχίζει πρίν το τέλος του 5ου π.Χ. αιώνα και φθάνει μέχρι το 350 π.Χ. Τα νομίσματα της περιόδου αυτής είναι όμοια σχεδόν με τους κορινθιακούς στατήρες και δεν φέρουν ανάγλυφα χαρακτηριστικά της πόλης του Ανακτορίου. Προς το τέλος της περιόδου αυτής πρέπει να κόπηκαν νομίσματα με ανάγλυφο το γράμμα F (FΑΝΑΚΤΟΤΙΩΝ)
Η δεύτερη περίοδος αρχίζει από το 350 π.Χ. μέχρι το 250 π.Χ. Κατά την περίοδο αυτή τα νομίσματα φέρουν τα μεγάλου μεγέθους την επιγραφή ΑΝ ή ΑΝΑ ή ΑΝΑΚΤΟΡΙΩΝ τα δε μικρότερα την επιγραφή ΑΚΤΙΟ ή ΑΚΤΙΟΥ (αναφέρεται στον Απόλλωνα πολιούχου κατά κάποιο τρόπο της πόλης του Ανακτορίου.) Αλλα φέρουν την επιγραφή ΑΚΤΙΑΣ, δίπλα στην κεφαλή της των "Ακτίων αγώνων θεάς".
Η τρίτη περίοδος ήταν ανάμεσα στα 250 και 167 π.Χ. Τη περίοδο αυτή κόπηκαν δυο τύποι νομισμάτων. Στο πρώτο τύπο υπάρχει στη μια όψη παράσταση της κεφαλής του Δια και στην άλλη όψη η επιγραφή ΑΝ με στεφάνι δάφνης. Στο δεύτερο τύπο υπάρχει στη μία πλευρά κεφαλή του Απόλλωνα και στη άλλη η επιγραφή ΑΝΑΚΤΟΡΙΩΝ με τη λύρα σαν σύμβολο.
Τα νομίσματα που διασώθηκαν είναι μάρτυρες της οικονομικής άνθησης της πόλης αυτής.
Παρακάτω παρουσιάζουμε όσα μπορέσαμε να εντοπίσουμε.
Νόμισμα από το αρχαίο Ανακτόριο. Ασημένιος στατήρας με βάρος σήμερα 8.29g που χρονολογήται ανάμεσα στα 350 και 300 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Ανακτόριο. Το διπλανό νόμισμα χρονολογήται ανάμεσα στα 350 και 300 π.Χ. Αμυδρά διακρίνουμε κάτω από τη παράσταση του πήγασου να γράμματα ΑΝ που υπράρχουν και στην άλλη πλευρά δίπλα στην κεφαλή της Αθηνάς. Την παράσταση συμπληρώνει ένας τρίποδας.
Νόμισμα από το αρχαίο Ανακτόριο. Στo διπλανό νόμισμα διακρίνουμε κάτω από το πήγασο και τη κεφαλή της Αθηνάς τα γράμματα ΑΝ δίπλα δε στη κεφαλή της Αθηνάς παριστάνεται τρίποδας. Η παράσταση της κεφαλής βρίσκεται σε κοίλωμα που σχηματίχει δακτύλιος στη περιφέρεια του νομίσματος. Πρόκειται για ασημένιο στατήρα με βάρος σήμερα 8.6g.
Νόμισμα από το αρχαίο Ανακτόριο. Στo διπλανό νόμισμα διακρίνουμε δίπλα στη κεφαλή της Αθηνάς τη λέξη 'Ανακτορίων.' Η κοπή του πρέπει να έγινε ανάμεσα στα 300 και 250 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Ανακτόριο. Στo διπλανό νόμισμα διακρίνουμε δίπλα στη κεφαλή της Αθηνάς κεφάλι βοδιού. Η κοπή του πρέπει να έγινε ανάμεσα στα 300 και 250 π.Χ.

3. Νομίσματα από τον αρχαίο Εχίνο.
Νόμισμα από τον αρχαίο Εχίνο . Η αρχαία πόλη Εχίνος ή Εχινούς, όπως και το γειτονικό Ανακτόριο έκοψε νομίσματα κατ' απομίμηση των κορινθιακών στατήρων που παρουσιάζουν από τη μία πλευρά τον πήγασο και από την άλλη τη θεά Αθηνά με κράνος. Στο διπλανό νόμισμα στα αριστερά της κεφαλής της θεάς Αθηνάς διακρίνουμε το γράμμα "Ε" χαρακτηριστικό της πόλης.
Η κοπή του νομίσματος πρέπει να έγινε ανάμεσα στα 300 και 250 π.Χ.

4. Νομίσματα από το αρχαίο Θύρρειο.
Τα νομίσματα του Θυρρείου χαρακτηρίζουν τη διαχρονική σειρά των επιδράσεων που δέχθηκε η οχυρή αυτή ακαρνανική πόλη. Τα αργυρά νομίσματα, κορινθιακοί στατήρες με τον Πήγασο και την κεφαλή του Αχελώου και τα γράμματα ΘΥΡΡ ή ΘΥΡ ή ΘΥ, αντιπροσωπεύουν τον 4ο και 3ο π.Χ. αιώνα. Τα χάλκινα της ίδιας περιόδου, με την κεφαλή της Αθηνάς και το αττικό κράνος ή τη γλαύκα και τα γράμματα ΘΥΡ ή ΘΥΡΡΕΩΝ, αντιπροσωπεύουν την αθηναική επίδραση. Αργότερα όταν μετά το 167 π.Χ., το θύρρειο έγινε ηγεμονεύουσα πόλη της Συμπολιτείας, παρουσιάζονται νομίσματα με το όνομα του επώνυμου άρχοντος και την κεφαλή του Αχελώου, χωρίς γένια και στη άλλη όψη την επιγραφή ΘΥΡΡΕΙΩΝ και τον 'Ακτιο Απόλλωνα, γυμνό και καθισμένο. Στην ίδια περίοδο ανήκουν και τα νομίσματα στα οποία παριστάνεται κεφαλή Αθηνάς και η επιγραφή ΘΥΡΡΕ στον εμπροσθότυπο, στο δε οπισθότυπο το όνομα του άρχοντα που είναι στεφανωμένος. η παρουσία του επώνυμου άρχοντα σημειώνει χαρακτηριστικά τη συμπολιτειακή τοποθέτηση του νομισματοκοπείου αλλά και της πόλης.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο στο οποίο παριστάνεται στη μία πλευρά κεφαλή Αθηνάς με κράνος, και στην άλλη γλαύκα και πυρσός.
Αριστερά και δεξιά της γλαύκας ξεχωρίζουν τα γράμματα Θ και Υ.
Το νόμισμα είναι κατασκευασμένο από χαλκό, έχει βάρος 3,79g και χρονολογείται ανάμεσα στα 350 και 300 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αθηνάς με λοφιοφόρο κράνος στη μία πλευρά, στη δε άλλη γλαύκα και πυρσός.
Αριστερά της γλαύκας ξεχωρίζουν τα ΘΥ. Το νόμισμα είναι κατασκευασμένο από χαλκό, έχει βάρος 3,84g, διάμετρο 16mm και χρονολογείται περίπου ανάμεσα στα 350 και 300 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αθηνάς στη μία πλευρά, στη δε άλλη γλαύκα.
Δεξιά της γλαύκας ξεχωρίζουν τα ΘΥ. Το νόμισμα είναι κατασκευασμένο από χαλκό, έχει βάρος 3,84g, διάμετρο 16mm και χρονολογείται περίπου ανάμεσα στα 350 και 300 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αθηνάς με κράνος στον εμπροσθότυπο, στο δε οπισθότυπο πήγασος.
Αριστερά της κεφαλής Αθηνάς ξεχωρίζει τρίποδας.
Πρόκειται για αργυρό στατήρα βάρους 8,48g που χρονολογείται περίπου ανάμεσα στα 350 και 250 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αθηνάς με κράνος στον εμπροσθότυπο, στο δε οπισθότυπο πήγασος.
Πρόκειται για αργυρό στατήρα βάρους 8,48g που χρονολογείται περίπου ανάμεσα στα 350 και 250 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο του 2ου π.Χ. αιώνα στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αχελώου με την επιγραφή ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ στον εμπροσθότυπο, στο δε οπισθότυπο ο Απόλλωνας του Ακτίου καθιστός με τόξο και η επιγραφή ΘΥΡΡΕΙΩΝ.
Πρόκειται για αργυρό στατήρα που χρονολογείται μετά το 167 π.Χ.
Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο . Νόμισμα από το αρχαίο Θύρρειο του στο οποίο παριστάνεται κεφαλή Αχελώου με την επιγραφή ΖΕΝΟΜΕΝΗΣ στον εμπροσθότυπο, στο δε οπισθότυπο ο Απόλλωνας του Ακτίου, γυμνός, καθιστός σε θρόνο με τόξο, φέρει επιγραφή ΘΥΡΡΕΙΩΝ και το μονόγραμμα ΑΥ.
Πρόκειται για αργυρό στατήρα που χρονολογείται αναμεσα στα 229-168 π.Χ.

β) Ρωμαικά.

Νόμισμα με παράσταση του 'Ακτιου Απόλλωνα. Χρυσό ρωμαϊκό νόμισμα όπου στον εμπροσθότυπο παριστάνεται κεφαλή Οκταβιανού Αυγούστου και στον οπισθότυπο ο Απόλλωνας του Ακτίου με λύρα.
Η κοπή του νομίσματος πρέπει να έγινε ανάμεσα στα 15 και 12 π.Χ. Το βάρος του νομίσματος είναι 7.86 γ και η διάμετρός του 19.5 χιλιοστά. Εκτίθεται σήμερα στο Museum of Fine Arts της Βοστόνης.
Ο καλλιτέχνης που το σχεδίασε είχε πιθανά υπ' όψη του το άγαλμα του Απόλλωνα στο ναό του Ακτίου. Ο Απόλλωνας παριστάνεται ως κιθαρωδός, να κρατά λύρα στο ένα χέρι ενώ στο άλλο πέννα για το παίξιμο της λύρας.
Τις πληροφορίες για τα νομίσματα πήραμε:
α) Το βιβλίο του Γεράσιμου Σ. Κατωπόδη, Αρχαία Ακαρνανία σελ. 341
β) Το δικτυακό τόπο του πανεπιστημίου Tufts USA Περσέα.