Αγία Παρασκευή Παλιαμπέλων - νότια πλευρά. |
Ταξιδεύοντας από το χωριό μας προς τη Βόνιτσα, στα δεξιά του βασικού δρόμου, βρίσκουμε τη διασταύρωση που οδηγεί στον Ι.Ν. της Αγίας Παρασκευής. Ο ναός, που παλαιότερα ήταν καθολικό μικρού μοναστηριού, είναι κτισμένος με ασβεστόλιθους ελαφρά επεξεργασμένους. Το σχήμα του διαγράφει ισοσκελή σταυρό και στη διασταύρωση των κεραιών υψώνεται οκταγωνικός τρούλλος με τέσσερα μονόλοβα ανοίγματα στις πλευρές, που βλέπουν προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Στη βόρεια και τη νότια πλευρά του ναού ανοίγονται μικρά δίλοβα παράθυρα που χωρίζονται με πεσσίσκους. |
|---|
| Η αψίδα είναι ημικυκλική. Εσωτερικά οι καμάρες των κεραιών
ενώνονται με τα σφαιρικά τρίγωνα και αποτελούν στηρίγματα του τρούλλου.
Οι καμάρες είναι συναρμολογημένες με καλοπελεκημένους ασβεστόλιθους που
συνδέοταν στην αρχική φάση της κατασκευής του μνημείου χωρίς τη βοήθεια
κονιάματος. Στη βόρεια και τη νότια πλευρά είναι κατασκευασμένα ηχεία για
την καλή ακουστική του εσωτερικού χώρου.
Ο ναός έχει πρόσφατα ανακαινιστεί γεγονός που έσωσε το μνημείο από την κατάρευση και το κατέστησε ξανά λειτουργικό. Παρά την προσπάθεια, δεν διατηρήθηκαν τα αρχικά εσωτερικά χαρακτηριστικά του εξαιτίας της χρήσης τσιμέντου στους αρμούς. Επίσης πρόσφατα έγινε και η προσθήκη νέου τέμπλου από ξύλο. Εξηνταπέντε χρόνια μετά το αρχικό χτίσιμο του ναού (1749) προστέθηκε νάρθηκας, που επικοινωνεί με τον κύριο ναό με τοξοτή θύρα. Στην αετωματική δυτική πλευρά του νάρθηκα υψώνεται κωδωνοστάσιο και στο τοξοτό υπέρθυρο χαράσσεται η χρονολογία της κατασκευής του: 1814. |
Αγία Παρασκευή Παλιαμπέλων - το εσωτερικό. |
|---|
Αγία Παρασκευή Παλιαμπέλων - Ν.Α. πλευρά. |
Η είσοδος του κύριου ναού είναι αυτή που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του και παρουσιάζει μνημειακό χαρακτήρα. Με μονόλιθους κατασκευάζεται το τοξωτό άνοιγμα που στρέφεται σε ορθογώνιο πλαίσιο. Πιο ψηλά, μικρότερο ορθογώνιο πλαίσιο φιλοξενεί απλό χαραγμένο κόσμημα και εντιχοισμένο ασβεστόλιθο, που πάνω του έχει χαραχτεί η επιγραφή. Σε μερικά σημεία είναι πολύ φθαρμένη. |
|---|
Η είσοδος του Ι.Ν. |
Το έτος της αρχικής οικοδόμησης του ναού (1749) πρέπει να φιλοτεχνήθηκε και η μοναδική σήμερα σωζόμενη αγιογραφία, στην κόγχη της Πρόθεσης. Ο Χριστός, στον τύπο της 'Ακρας Ταπείνωσης, περιβάλλεται από την Παναγία και τον Ιωάννη, που μόλις διακρίνεται εξαιτίας του ασβεστωμένου στρώματος. Σώζεται η μισή επιγραφή: H AΠΟΚΑΘΗΛΟCIC ΤΟΥ ΧΡΙCTOY. Την παράσταση χαρακτηρίζει ο γραμμικός τόνος του σχεδίου και η απλοικότητα του ύφους. Πάνω στην Αγία Τράπεζα σώζεται μεγάλο βαθμιδωτό ξύλινο αρτοφόριο. Στη νότια πλευρά του ναού βρίσκονται τα ερείπια των κελλιών και 200 μέτρα δυτικά του μοναστηριού διακρίνεται η μισοκατεστραμμένη κρήνη του. |
Η κόγχη της πρόθεσης. |
|---|
Οι πληροφορίες για το μνημείο προέρχονται απ' το βιβλίο του Aθανάσιου Δ. Παλιούρα "ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑ" των εκδόσεων ΑΡΣΙΝΟΗ