Ο ναός από δυτικά. |
Ταξιδεύοντας από το Τρύφο προς την εθνική οδό Αμφιλοχίας Βόνιτσας, συναντούμε στα αριστερά του επαρχιακού δρόμου χωμάτινο αγροτικό δρόμο τριών περίπου χιλιομέτρων που οδηγεί στον Ιερό Ναό Αγίου Μάρκου. Πρόκειται για μονόχωρη αίθουσα με επτάπλευρη αψίδα και δίρριχτη στέγη που σκεπάζεται με κεραμίδια. Στα χρόνια πριν την επανάσταση του 1821 πρέπει να ήταν ενοριακός ναός του του οικισμού Αλευρά. |
|---|---|
Το εσωτερικό του ναού. |
Ο ναός από ανατολικά. |
| Η αψίδα στο πάνω μέρος έχει διπλή σειρά οδοντωτής ταινίας και στο μέτωπο του αετώματος κυκλικό φωτιστικό άνοιγμα. Πιο πάνω διακρίνεται η θέση σκυφίου. Είδος νάρθηκα διαμορφώνεται στα δυτικά με υπερύψωση του δαπέδου κατά ένα σκαλοπάτι. Το ιερό χωρίζεται από το κύριο ναό με λιθόκτιστο τέμπλο που διαθέτει Ωραία, νότια και βόρεια πύλη. Το ύψος του είναι χαμηλότερο απ΄ τη ξύλινη ψευδοροφή που έχει πρόσφατα τοποθετηθεί. Ο ναός έχει δύο εισόδους, μία δυτικά και μία νότια. | |
| Από το εικονογραφικό πρόγραμμα σώζονται οι αγιογραφίες του ανατολικού τοίχου του Ιερού. Στη κόγχη του Ιερού Βήματος παριστάνεται η πλατυτέρα των ουρανών ως τη μέση. Η Παναγία έχει ανοιχτά τα χέρια της και στο στήθος της μέσα σε λευκό μετάλλιο, εικονίζεται ο Ιησούς Χριστός ως τα γόνατα, καθώς ευλογεί και με τα δύο χέρια. Στα πλάγια, μέσα σε ακτινωτή δόξα, ζωγραφίζονται σε προτομή δύο αρχάγγελοι. |
Η Πλατυτέρα. |
Οι προφήτες Αβακούμ και Ησαίας. |
Ανάμεσα στην Παναγία και την παράσταση των Ιεραρχών που ακολουθεί σχεδιάζονται οκτώ στηθάρια με κληματίδες, όπου τοποθετούνται ισάριθμοι προφήτες σε διάφορες στάσεις με ειλητάρια στα χέρια τους. Από βόρεια προς τα νότια παριστάνονται : Αβακούμ, Ησαίας, Μωυσής, Δαβίδ, Σολομών, Ααρών, Δανιήλ και Ιερεμίας. Η ιστόρησή τους κάτω ακριβώς από τη Παναγία δεν είναι τυχαία. Εκλέχθηκαν οι προφήτες που με τη διδασκαλία τους και τους εικονογραφικούς συμβολισμούς έχουν άμεση σχέση με το πρόσωπο της Θεοτόκου. |
Οι προφήτες Μωυσής, Δαβίδ κ' Σολομών. |
Οι προφήτες Ααρών, Δανιήλ κ' Ιερεμίας. |
![]() |
![]() |
|
Στη ζώνη των συλλειτουργών Ιεραρχών απεικονίζονται έξι προσωπικότητες με πολύχρωμα διακοσμημένα άμφια και με
ενεπίγραφα ειλητάρια. Είναι οι Κύριλλος, Αθανάσιος, Χρυσόστομος, Βασίλειος, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Νικόλαος.
Το φωτιστικό άνοιγμα που διατρυπά τη κόγχη τους χωρίζει σε δύο ημιχόρια. |
|
Η κτητορική επιγραφή. |
Πάνω από το άνοιγμα ο αγιογράφος
έγραψε κεφαλαιογράμματη επιγραφή όπου αναφέρει την οικογένεια του δωρητή και τη χρονολογία : +Η ΔΕΗCΙC ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΙC ΣΥΜΒΗΑC ΑΥΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΕΚΝΟ(Ν) ΑΥΤΟΥ ΕΤΟΥS 1741 ή (1747). |
![]() Η κόγχη της Πρόθεσης. |
Κάτω από τους ιεράρχες και ως το δάπεδο ζωγραφίζεται ζώνη διακοσμητική με επαναλαμβανόμενους
ρόμβους. Ολόκληρο το τόξο της κόγχης το κοσμεί φυτική ταινία. Αριστερά από τη κόγχη του Ιερού Βήματος παριστάνεται ο Πρωτομάρτυρας Στέφανος. Στη πρόθεση παριστάνεται o Ιησούς Χριστός στην 'Ακρα Ταπείνωση. Η Παναγία τον αγκαλιάζει στοργικά ενώ απουσιάζει ο Ιωάννης. Η παράσταση φέρει κεφαλαιογράμματη επιγραφή 'Η ΑΠΟΚΑΘΗΛΟCIS'. |
![]() Ο Πρωτομάρτυρας Στέφανος. |
|---|
Η γέννηση της Θεοτόκου. |
Το Ιερό Μανδήλιο. |
|---|---|
|
Δεξιά από τη κόγχη της Αγίας Τράπεζας σώζεται σκηνή της Γεννήσεως της Θεοτόκου. Δυστυχώς η ψευδοροφή που πρόσφατα έχει τοποθετηθεί εμποδίζει τον επισκέπτη να δει τις αγιογραφίες που υπάρχουν στο αετωματικό μέτωπο πάνω από τη κόγχη. Από τη βιβλιογραφία για το μνημείο γνωρίζουμε πως στη θέση αυτή παριστανόταν η ανάληψη. Κάτω από τον Ιησού χριστό της Ανάληψης ανοίγεται μικρό φωτιστικό παράθυρο και κάτω από αυτό στο κέντρο του μετώπου παριστάνεται το 'Αγιο Μανδήλιο. Στα πλάγια της Ανάληψης τοποθετούνται μέσα σε πλαίσια δυο προφήτες ολόσωμοι, που κρατούν στα χέρια τους ειλητάρια. Δίπλα στους προφήτες, στα δύο άκρα του τοίχου, ιστορούνται αριστερά ο ευαγγελιστής Ιωάννης σε γραφείο την ώρα που γράφει, και δεξιά ο ευαγγελιστής Μάρκος στον ίδιο τύπο. Τοιχογραφίες στο κύριο ναό δεν σώζονται. Από τη βιβλιογραφία για το μνημείο γνωρίζουμε πως στο νότιο τοίχο δίπλα στο ιερό παριστανόταν στη κάτω ζώνη : Ο Άγιος Αθανάσιος, ολόσωμος σε μετωπική στάση, ο άγιος Μάρκος στην ίδια στάση, η Κοίμηση της Θεοτόκου και ίσως ο άγιος Δημήτριος. Γενικά οι τοιχογραφίες του Αγίου Μάρκου, του 1741, δείχνουν πως ο ανώνυμος ζωγράφος είχε σχεδιαστικές ικανότητες, αλλά παρόλο ότι δούλευε πολύ άνετα το χρωστήρα, δεν μπόρεσε να ξεφύγει από το γενικό πνεύμα της εποχής που εκφραζόταν με πολύ έντονα και ψυχρά χρώματα και έδινε όλο το βάρος στην παραφορτωμένη διακόσμηση των ενδυμάτων. | |
|
Τίς πληροφορίες για το μνημείο πήραμε από το βιβλίο : Aθανάσιου Δ. Παλιούρα, Βυζαντινή Αιτωλοακαρνανία, Εκδόσεις Αρσινόη, Αθήνα. | |